Những lưu ý khi làm bài Nghị luận xã hội 

Ở phần nghị luận xã hội, không có đúng và sai, các em phân tích đều có cả hai mặt, tích cực và phản biện. Vì thế, NLXH có những cái khó và cần phương pháp làm chuẩn nhất để đạt trọn điểm. Sau đây, chị sẽ chia sẻ một số mẹo giúp các em về phần này.

NLXH về dung lượng là đoạn văn 200 chữ (20 dòng), các em viết khoảng 2/3 tờ giấy thi, không nên quá nhiều, cũng không nên quá ít. Thời gian các em làm khoảng 15-20p, dành thời gian cho câu NLVH.

Bài NLXH, chúng ta nên làm theo hình thức Tổng – Phân – Hợp (câu đầu và câu cuối mang ý nghĩa của toàn đoạn) => Người chấm có thể đọc rõ được quan điểm của mình.

NLXH bao gồm 3 dạng chính:

–     Dạng 1: Hiện tượng đời sống

–     Dạng 2: Câu nói tư tưởng quan điểm

–     Dạng 3: Một vấn đề đặt ra trong tác phẩm văn học

Tuy nhiên, các em sẽ thường gặp dạng 1 và dạng 2.

Trong NLXH, mỗi người sẽ hiểu theo một cách khác nhau, vì vậy NLXH không có đúng hoàn toàn và sai hoàn toàn. Các em hãy lưu ý điều này. Nên NLXH, người chấm không đặt quá cao về vấn đề nội dung, mà người chấm sẽ xam xét kỹ hơn về vấn đề hình thức. Vậy hình thức ở đây là gì?

Hình thức ở đây là đoạn văn, và cụ thể hơn là hệ thống luận điểm.

Dạng 1: NLXH về hiện tượng đời sống

–     Giải thích

–     Nguyên nhân

–     Diễn biến thực trạng

–     Hậu quả, hiệu quả (luôn luôn có hai mặt tốt và xấu)

–     Rút ra bài học, phương pháp giải quyết + Liên hệ bản thân

Dạng 2: NLXH về câu nói, tư tưởng, quan điểm

–     Giải thích tư tưởng quan điểm

–     Bình luận câu nói : Câu nói trên đúng hay sai, tốt hay xấu, hay hay dở

–     Chứng minh: Dẫn chứng để khẳng định ý kiến của mình là đúng

–     Phản đề (để bài hay và thuyết phục hơn)

–     Rút ra bài học + Liên hệ bản thân

Các phần trọng tâm

Phần khó nhất của hệ thống luận điểm đó là phần giải thích: Nếu như các em chưa có vốn, từ điển về vấn đề đề bài cho, thì hãy tự đặt mình vào vấn đề và cắt nghĩa vấn đề một cách chuẩn nhất.

VD: Ô nhiễm nguồn nước là gì? => Đặt mình vào từ -> Lấy ví dụ -> Cắt nghĩa từ.

Bạn A đi học về thấy dòng sông bị nhà máy xả chất thải xuống, làm cho nguồn nước bị đen ngòm, bốc mùi hôi thối, cư dân và động vật trong thể sinh hoạt được.  => Ô nhiễm nguồn nước là khi chúng bị các chất, hợp chất lạ ở dạng lỏng hoặc rắn xâm nhập. Sự biến đổi này khiến nguồn nước trở thành chất độc hại đối với con người và động vật.

Ngoài ra, có một vấn đề các em thường xuyên gặp phải, đó là phần lấy dẫn chứng. Phần này là phần dễ lấy điểm, tuy nhiên nhiều bài làm còn chưa được đánh giá cao, do thuyết đi tính thuyết phục. Vậy làm cách nào để dẫn chứng trở nên thuyết phục hơn?

–           Cần có nguồn trích dẫn

–           Số liệu

VD: Theo báo Pháp luật, an ninh 24h, ngày 19/1/2001, cơ quan chức năng đã phát hiện ra một bé gái A nhặt rác dưới chân cầu Vĩnh Tuy, lang thang không nơi cơ nhỡ. Nhưng, với sự giúp đỡ của Quỹ Bảo trợ trẻ em Hà Nội, 20 năm sau, cố gắng học tập, A đã trở thành một doanh nhân thành đạt đang làm việc cho công ty B.

  • Những dẫn chứng trở nên có tính thuyết phục và giá trị cao hơn rất nhiều do có trích dẫn, số liệu, con người cụ thể. Đây là một cách để các em tham khảo.
Một số lưu ý và lỗi sai thường gặp

–     Trong bài, các em dùng văn nói quá nhiều. Tính chất của NLXH là không nên dùng yếu tố biểu cảm, vì khi sử dụng các yếu tố biểu cảm, bài văn của các em sẽ thiên nhiều về yếu tố chủ quan, thiếu tính khách quan. Mà văn NLXH cần phải xác thực và chính xác cao mới được điểm tốt.

–     Không dùng từ “rằng, thì, là, mà”.

–     Không nên bịa dẫn chứng, mà học tủ làm vốn nhiều dẫn chứng để áp dụng vào bài NLXH. Dẫn chứng có thể lấy ở các trang viết, bài báo cụ thể, cũng có thể là những dẫn chứng tiêu biểu, nổi tiếng. Hoặc có thể lấy dẫn chứng xung quanh đời sống của em (tuy nhiên là hạn chế).

–     Tìm dẫn chứng mới mẻ hơn, hay hơn, ngoài dẫn chứng khá phổ thông ra, vì đa số sẽ có rất nhiều bài sử dụng dẫn đến trùng lặp, người chấm không còn thiện cảm với bài viết.

–     Phần liên hệ bản thân, là một học sinh ngồi trên ghế nhà trường, em có suy nghĩ và giải quyết như thế nào đối với vấn đề này (học tập, rèn luyện, kêu gọi, tuyên truyền, v.vv…).

–     Đặc biệt, hình thành ý trong đầu trước khi viết, hoặc nháp ý ra giấy trước khi viết, rồi mới làm bài. Để tránh tình trạng gạch xóa quá nhiều.

–     Nhẩm lại ý định viết, để câu văn chau chuốt hơn tránh lỗi diễn đạt như lủng củng hoặc lặp từ.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.