Phong cách văn chương của Hồ Chí Minh

Hồ Chí Minh – Người là một vị lãnh tụ yêu nước, một nhà văn tài hoa của dân tộc, chính vì vậy, những áng văn thơ của Người được xem như là bất hủ, in đậm rõ nét trong lòng người đọc. Sau đây, chúng ta hãy đi tìm hiểu rõ hơn về phong cách văn chương của Hồ Chí Minh.
1. Quan điểm sáng tác
a. Người coi văn học là một vũ khí đấu tranh cách mạng, phục vụ cho sự nghiệp chiến đấu cách mạng”
– Quan điểm này được thể hiện trong :
+ Bài cảm tưởng đọc Thiên gia thi :
“Nay ở trong thơ nên có thép
Nhà thơ cũng phải biết xung phong”
+ Bài thơ gửi các họa sĩ nhân dịp triễn lãm hội họa 1951 “Văn hóa nghệ thuật cũng là 1 mặt trận. Anh chị em là chiến sĩ trên mặt trận ấy”.
=> Quan điểm của HCM đề cập đến vai trò của người chiến sĩ cầm bút.
b. Người chú trọng tính chân thật và tính dân tộc của văn học.
– Tính chân thật: phản ánh đúng hiện thực đời sống và thật về mặt cảm xúc.
– Tính dân tộc: phải gửi được sự trong sáng của tiếng việt lối viết giản dị và phát huy được cốt cách dân tộc.
c. Người luôn xuất phát từ mục đích, đối tượng tiếp nhận để quyết định hình thức của tác phẩm vì vậy luôn đặt câu hỏi: Viết cho ai? Viết để làm gì? Viết như thế nào?
=> Đây là nhưng quan điểm đúng đắn, tiến bộ, nhất quán trong toàn bộ sự nghiệp sáng tác của Người.
2. Di sản văn học
a. Văn chính luận
– Mục đích: chiến đấu chính trị trực diện kẻ thù, lên án những chính sách tàn bạo của thực dân Pháp đối với các nước thuộc địa, kêu gọi những người nô lệ bị áp bức thức tỉnh dậy đấu tranh đồng thời thể hiện nhiệm vụ cách mạng dân tộc qua các chặng lịch sử.
– Phong cách văn chính luận: sự việc chân thực, dữ liệu phong phú chính xác, lí trí sáng suốt, trí tuệ sắc sảo, nghệ thuật châm biếm đả kích, lời văn chặt chẽ xúc tích kết hợp giữa truyền thống và hiện đại.
– Những tác phẩm tiêu biểu: những tác phẩm viết bằng tiếng Pháp đăng lên báo Người cùng khổ, Nhân đạo, Bản áp chế độ Thực dân Pháp (1925), Tuyên Ngôn độc lập (1945), Lời kêu gọi toàn quốc khánh chiến (1946), Không có gì quý hơn độc lập tư do (1966).
b. Truyện và kí
– Mục đích :
+ Tố cáo tội ác dã man, vạch trần những trò độc ác của chính quyền Thực dân Pháp.
+ Châm biếm một cách thâm thúy sâu cay vua quan phong kiến ôm chân Thực dân xâm lược.
+ Đề cao những tấm gương yêu nước, bộc lộ lòng yêu nước nồng nàn và tinh thần tự hào về truyền thống yêu nước của dân tộc.
– Đặc sắc của truyện, kí : Bút pháp hiện đại, nghệ thuật trần thuật linh hoạt, tình huống truyện độc đáo, hình tượng sinh động, trí tưởng tượng phong phú, trí tuệ sắc sảo của HCM “Chất trí tuệ và tính hiện đại là những nét đặc sắc của truyện ngắn Nguyễn Ái Quốc” – Giáo sư Hà Minh Đức.
– Tác phẩm tiêu biểu: Lời than vãn của bà Trưng Trắc (1922), Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu (1925)….
c. Thơ ca
*Nhật kí trong tù:
– Nội dung: ghi lại tâm trạng, cảm xúc và suy nghĩ của tác giả, phản ánh tâm hồn và nhân cách cao đẹp của người chiến sĩ cách mạng trong hoàn cảnh thử thách nặng nề của chốn lao tù. Qua đó nhận ra bộ mặt tàn bạo của nhà từ Tưởng Giới Thạch.
– Nghệ thuật: thể hiện và kết tinh bút pháp văn học cổ điển: hàm súc, uyên thâm, mẫu mực, giản dị vừa mang màu sắc cổ điển vừa mang tinh thần hiện đại.
*Thơ ca chống Pháp
– Có những bài viết nhằm mục đích tuyên truyền cách mạng: Dân cày, Công nhân,…
– Có những bài thơ nghệ thuật mang màu sắc cổ điển và hiện đại: Nguyên Tiêu, Cảnh khuya,…
3. Phong cách nghệ thuật độc đáo,đa dạng ,phong phú và thống nhất
– Thống nhất :
+ Cách viết ngắn gọn trong sáng, giản dị.
+ Sử dụng linh hoạt các thủ pháp và bút pháp khác nhau nhằm thể hiện một cách nhuần nhuyễn và sâu sắc nhất tư tưởng và tình cảm của người cầm bút.
– Độc đáo :
+ Phán ánh nghệ thuật HCM trước hết bắt nguồn từ truyền thống gia đình ,môi trường – văn hóa và hoàn cảnh sống, hoạt động cách mạng và cá tính của Người.
+ Ngay từ nhỏ Người đã được sống trong không khí cổ điển của Việt Nam và Trung Quốc, trong thơ Đường, thơ Tống.
+Trong thời kì hoạt động cách mạng ở nước ngoài Người sống ở Pari, California,…tiếp xúc và chịu ảnh hưởng về tư tưởng của những nhà văn Âu Mỹ và nền văn học nghệ thuật của phương tây hiện đại, điều đó đã trực tiếp tác động đến việc hình thành phong cách nghệ thuật đọc đáo của HCM.
– Phong phú ,đa dạng : ở mỗi thể loại văn học từ văn chính luận, truyện kí đến thơ ca HCM đều tạo được những độc đáo hấp dẫn trong phong cách riêng.
+ Văn chính luận: thường ngắn gọn, tư duy sắc sảo, lập luận chặt chẽ, lí lẽ đanh thép, bằng chứng đầy sức thuyết phục, giàu tính luận chiến, đa dạng về bút pháp.
+ Truyện kí: hiện đại, thể hiện tính chiến đấu mạnh mẽ và nghệ thuật trào phúng vừa sắc bén, thâm thúy của phương Đông vừa hài hước, hóm hỉnh của phương Tây, trí tưởng tượng phong phú, tình huống truyện độc đáo, giọng điệu lối văn linh hoạt hấp dẫn.
+ Thơ ca: thể loại thể hiện sâu sắc phong cách nghệ thuật HCM.
• Những bài thơ nhằm mục đích tuyên truyền cách mạng thì lời lẽ thường giản dị mộc mạc, mang màu sắc dân gian hiện đại vừa dễ nhớ, dễ thuộc, vừa có sức tác động trực tiếp vào tình cảm người đọc, người nghe.
• Những bài thơ nghệ thuật là những bài thơ được viết theo hình thức cổ thi, hàm súc, có sự hòa hợp độc đáo giữa bút pháp nghê thuật và bút pháp hiện đại, giữa chất trữ tình và tính chiến đấu:
“Thơ Người nói ít mà gợi nhiều là loại thơ có màu sắc thanh đạm, có âm thanh trầm lặng, không phô diễn mà như cố khép lại trong đường nét để cho người đọc tự thưởng thức lấy cái phần ý ở ngoài lời “ – Nhà phê bình người Pháp Rô-giê Đơ Nauy.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.